70 hattatın hayali portresini çizdi

Aileden ressam Turan Sevgili, 1963'te ilahiyat tahsili için İstanbul'a gelir.

İstanbul Üniversitesi İslam Yüksek Enstitüsü'ne devam ederken hat sanatına gönül verir ve Osmanlı'nın son hattatlarından Hamit Aytaç'ın kapısını çalar ve sorar: "Bana da kâğıda döktüğünüz mürekkebi yazmayı öğretir misiniz?" Üstad, 'Canını vermek istiyorsan buyur.' der. Turan Sevgili'ye, hattat olmak için kapı aralanmıştır artık. Sevgili, 6 ay gibi kısa sürede kufi, sülüs, nesih, ta'lik, divani ve celi divani olmak üzere 6 çeşit yazıdan icazet alır. Bu arada ilahiyatı bitirir, sonra da Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde tekstil eğitimi alır.

Mimar Sinan'da okurken Cağaloğlu'nda küçük bir atölye açan Turan Sevgili, hem ressamlık yapar hem de hattatlık. Bu sırada bir hayalin peşinden gider. İçinde yılların sabır işçisi 'hattatlar'ı resmetmek tutkusu vardır. Hayalini gerçekleştirmek için işe koyulan Sevgili, öncelikle 70 usta hattat ismi belirler. Sonra bir bir bu sanatçıların portrelerini yapmaya başlar. Hayal ürünü portreler için çoğu zaman hattatların biyografilerinden yararlanır.

15 yıl boyunca 70 hattatın portresini resmeden Sevgili, hattat Hamit Aytaç'ın portresini de onun vefatının ardından yapar. Küçük Ayasofya'daki atölyesinde bulunan portrelerden ilki, ilk Türk hattatı Yakut el Mustasımi'ye ait. Sami Efendi, Neyzen Emin, Kamil Akdik, Halim Özyazıcı, Ali Alparslan gibi çeşitli dönemlerde hat sanatını icra edenler de bu isimlerden bazıları.

Yaptığı portrelerden bahsederken gözlerinin içi gülen Turan Sevgili'nin bu hayali, hattatlığa başlamadan önce de varmış. "Hat sanatı duygularıma, Osmanlı'dan günümüze kadar bu sanatı ihya edenlerin siması da ressamlığıma hitap ediyordu. Hattatları tuvale aktarmaya çalışırken, onların sinirli, mavi gözlü, kaşı hafif dağınık gibi vasıflarının yanında verdikleri eserleri de inceliyordum." diyor.

"Peki portreleri bitirdikten sonra hiç itiraz eden oldu mu?" sorusunu şöyle cevaplıyor: "Böyle bir şeye gerek duymadım, çünkü onlar benim hayalimdeki yüzlerdi. Ama hattat Osman ve Şeyh Hamdullah'ın portrelerini bitirdiğimde, herkes bu çalışmalardaki yüzlerin kim olduğunu merak ediyordu. Savaş diye bir arkadaşıma 'gel tahmin et bakalım, kim bunlar' dedim. Doğru cevabı verdi... O zaman çalışmalarımın yersiz olmadığına karar verdim. Heyecanımı hiç kaybetmeden hattatları fırçama taşıdım."

2003 yılında biten 70 portre, iki yıl önce İslam Eserleri Müzesi'nde sergilenmişti. Sevgili, şimdihazırladığı portrelerini albüm haline getirmek istiyor. Tabii eğer bir sponsor bulabilirse...

19.12.2009

Kaynak: ZAMAN